• 1
  • 2
  • 3
  • 4

Tulipanowiec

Jak powstała odmiana tulipanowca  amerykańskiego ‘Edward Gursztyn’?

 

     W szkółkarstwie ozdobnym nowe odmiany powstają najczęściej w wyniku samorzutnych zmian w roślinie. Wielu szkółkarzy nowe odmiany znajdują jako siewki różniące się wyraźnie od roślin matecznych lub jako mutacje na części dorosłej rośliny. Te zmutowane części rośliny mogą mieć normalną siłę wzrostu lub silnie skarloną i wtedy mamy do czynienia z tzw czarcimi miotłami. Mutacje mogą także powodować wiele innych cech różniących się od rośliny matecznej.

     Oprócz tych, oferowanych przez przyrodę możliwości uzyskiwania nowych odmian, istnieją także różne programy hodowlane, w których w wyniku krzyżowania otrzymuje się wiele nowych, cennych odmian. Jest to jednak droga kosztowna i wymagająca wiele czasu, np. nowe odmiany róż w zdecydowanej większości powstają właśnie na drodze krzyżowania.

    

     A jak było z naszą odmianą  tulipanowca? 

    

     W 1995 roku w partii siewek tulipanowca znalazła się jedna o wyraźnie słabszym wzroście. Nie wiadomo było jeszcze wtedy czy to skutek słabszego nawożenia, jakiejś infekcji czy cechy osobniczej. Najczęściej słabe rośliny wyrzuca się. Przypadek sprawił, że ta siewka nie znalazła się na kompoście. Już po dwóch latach było widać, że to może być „coś”.  Wysokość tej małej siewki wówczas wynosiła około 20 cm a  jej „normalnych” rówieśników prawie 1m.  Teraz już  należało  tylko dbać, pilnować i obserwować. Po pięciu latach zrobiłem pierwsze mnożenie przez szczepienie. Ponieważ roślina mateczna ma pokrój zaokrąglonego krzewu, trzeba było dowiedzieć się, jak będzie wyglądać szczepiona na pniu. Okazało się, że forma pienna jest o wiele atrakcyjniejsza niż krzaczasta. Korona jest gęsta i prawie idealnie kulista.

     Ważnym pytaniem była kwestia mrozoodporności. Wiadomo, że młode rośliny tulipanowca potrafią przemarzać. W przypadku naszej siewki była miła niespodzianka. Pięcioletnia roślina wytrzymała mróz -30. Od kolegów szkółkarzy dowiedziałem się, że u nich ta odmiana zimą 2009/2010 wytrzymała bez najmniejszego uszczerbku  temperatury -32 i -35.

     W 2005 roku odmianę zgłosiliśmy do Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych  w Słupi Wielkiej. Po dwuletnich badaniach otrzymaliśmy wyłączne prawo do odmiany tulipanowca Edward Gursztyn w Polsce na okres do 2039 roku. Obecnie złożony jest wniosek do CPVO o przyznanie wspólnotowego prawa do odmiany.

 

     Skąd nazwa odmiany?

     Edward Gursztyn to założyciel szkółki owocowej na Kresach w dawnym województwie nowogródzkim i potem po wojnie w Braniewie dał początek wszystkim szkółkom braniewskim. To mój ojciec, ojciec ośmiorga dzieci, nasz nauczyciel uczciwego życia, solidnej i wytrwałej pracy. Człowiek niezłomnego charakteru, więzień sowiecki. Zaszczepił w nas miłość Boga i Ojczyzny.

Lucjan Gursztyn